TEKENS VAN MIJN OVERLEDEN VADER

Een blauwe hemel, het konijntje en de witte vlag


Direct na zijn overlijden begint mijn vader tekens te geven hoe de reis naar waar hij nu is hem is vergaan. 

Daarvoor neem ik je eerst mee terug naar een paar dagen voor zijn onverwachte overlijden. Door het open oedeem aan zijn benen verblijft hij al enkele dagen in een verpleeghuis. Tijdens een bezoek van mij zegt hij terwijl hij naar buiten staart, Jacqueline weet je waar ik van geniet, wat mij sterkt, die intens heldere blauwe avondluchten. Die kIeuren, de rust. Ik voel dat er een diepere betekenis achter die woorden schuilgaat.

Drie dagen later overlijdt mijn vader totaal onverwacht aan een acute longontsteking. Op de avond van zijn overlijden maakt mijn vader ons met een handgebaar en oogcontact duidelijk dat hij wil dat we mijn moeder naar huis brengen. Hij kan niet "gaan” in haar aangezicht, heeft haar altijd beschermd en kan dat nu niet meer. Mijn moeder lijdt aan dementie. Een aantal uren later overlijdt mijn vader met mijn broer en mij aan zijn zijde. 
 

Pa is goed aangekomen! 

De volgende ochtend moeten wij onze moeder het droevige nieuws gaan brengen.
Maar als ik die ochtend wakker word hoor ik direct zijn stem: “Jacqueline kijk eens naar buiten! Normaal kom ik s'ochtends niet vlot mijn bed uit, maar nu spring ik naar het raam en ruk de houten lamellen omhoog. Ik zie een prachtige strak blauwe lucht en herinner me zijn woorden van enkele avonden ervoor... Dit voelt als een teken: Hij ís dáár, pa is góed aangekomen.
 

Op het parkeerterrein van het verzorgingshuis sta ik nog even te wachten. Mijn broer is er nog niet. Het is zulk heerlijk weer dat ik mijn portier iets open zet. Op een gegeven moment beweegt er iets onder mijn auto. Ik denk aan een poes, maar zie een konijntje zitten. Het is echter geen wild bruin konijntje, maar een uit zijn kooi ontsnapt tam zwart-wit konijntje.

Ik voel een stroom van opwinding, het voelt opnieuw als een duidelijk teken van mijn vader. Ik ben VRIJ, bevrijd uit mijn kooi, mijn vastzitten. De laatste maanden van mijn vader waren namelijk te vergelijken met die van een gekooid dier, dat geen kant meer op kan. De dementie van mijn moeder waar hij altijd op moest letten en die niet eenvoudig te begeleiden was, het oedeem aan zijn benen waardoor hij immobiel werd en zware pijnen leed. En er speelden nog een aantal andere problemen waardoor hij het gevoel had niet meer te kunnen ontsnappen.
Na het konijntje kijk ik peinzend omhoog en mijn blik kruist een vlag op het gebouw van de Amersfoortse Verzekeringen. Er wappert een grote witte vlag. Overgave denk ik. Hij laat me het teken van overgave zien, éindelijk is hij in overgave. De weken ervoor was mijn vader namelijk vaak mentaal hyper van de stress door zijn gecompliceerde leefsituatie.  

Wat een mooie tekens en zo vloeiend achter elkaar waardoor ik er verbinding in kan zien. Dit is voor mij een vorm van de taal der tekens van overledenen. Zogenaamd toevallige gebeurtenissen in je dagelijks leven met een zinvolle samenhang. Waarin spiegels zitten met informatie. Als je je ervoor openstelt. De magie van synchroniciteit. Ik vind het niet vreemd dat mijn vader zo snel contact opneemt, hij was altijd enorm aanwezig, dus dat hij zo snel weer communiceert ervaar ik als heel passend bij zijn wezen. En als je geen lichaam meer hebt bedien je je van andere vormen van communicatie. 
 

De ree

Maar tien dagen na zijn overlijden ben ik mentaal gesloopt.

Ik leef op adrenaline in de dagen voor de uitvaart. We omringen hem in het afscheid met zijn kunst. Als anker voor onze verhalen. Take five van Dave Brubeck en Glad to be Unhappy van Paul Desmond klinken als “inner vibrations” van mijn vaders wezen. Velen komen en we vieren zijn kleurrijke leven met een goed glas wijn in de bibliotheek van de Internationale School voor Wijsbegeerte in Amersfoort. Een fijne plek.

Maar ik ben wel mijn vader kwijt, mijn allergrootste Fan.
Ik wil niet opstaan die dag, waarom zou ik. Ik ben leeg.
Het is al rond 13.30 uur als het hert dat op mijn buro staat mijn aandacht trekt. Het is alsof het tegen mij spreekt en zegt, kom op je moet eruit, zo kom je niet verder. Je hebt frisse lucht nodig, ga naar buiten, ga het bos in "Boschman", dat helpt. Ik sta op.

Mmm, alleen het bos in durf ik niet en doe ik nooit. Maar ik ga, er is iets dat mijn angst overstemt. Terwijl ik in mijn auto naar de Treek rijd wordt het alleen maar erger, het gemis snijdt als een mes door me heen. Waar bén je nou? Bén je nog ergens?? Ondanks de mooie tekens op de dag na zijn overlijden en de opluchting dat hij niet meer hoeft te lijden en niet meer gevangen zit in zijn oude situatie, val ik terug in verdriet, onrust en diepe rouw. En ik vraag wanhopig aan mijn vader:
Pa, als je nog ergens in een bepaalde vorm bent, wil je jezelf dan vandaag aan mij als hert tonen tijdens deze boswandeling.

Het is niet zomaar dat ik om het hert vraag. Het schilderij dat mijn vader speciaal voor mij maakte en je in de expositie (klik naar schilderij) kunt zien, is een afbeelding van mij in een Keltisch leven waarbij een ree mijn pad kruist. De ree staat voor mij voor compassie. De relatie met mijn vader was niet altijd makkelijk, hij was een man van uitersten. Toen hij mij dit schilderij overhandigde en vertelde dat hij het had geschilderd na een brief van mij uit Ierland, liet hij met dit schilderij zien hoe hij naar mijn wezen keek en hoe goed hij kon observeren naast zijn drukke intense kant. 

Ik parkeer mijn auto en begin te lopen. Vijf minuten later wandel ik langs een weiland dat grenst aan een bosrand. Daar zie ik hem, een Grote Reebok, hij draait met zijn hoofd en kijkt mijn kant op. Wacht en springt… drie keer….dan verdwijnt hij in het bos…..
 

Roeien

Een intens en half jaar later, waarin het ontvallen van mijn vader mijn moeder en ons de meeste rauwe  kanten van dementie laat zien, gaan mijn man en ik er een weekje tussenuit naar Duitsland.
De natuur is mooi, altijd mijn beste vriend.
Onvoorwaardelijke troost en schoonheid.
Verwerken en rouw gaat met vallen en opstaan. Maar er is een akelig stemmetje, een rottig aanhoudend stemmetje in mijn hoofd. Het stemmetje van schuldgevoel. Is hij ook eenzaam geweest in het verpleeghuis waar hij door de situatie met zijn oedeembenen de laatste dagen voor de verhuizing verbleef? Had ik nog vaker naar hem toe moeten gaan? Heb ik de aandacht tussen hem en mijn dementerende moeder goed verdeeld?

Ik wil zó graag weten hoe het nu met hem gaat.

Dus vat ik moed en stel de vraag: Pap, kun je me laten “voelen” hoe het met je gaat. Hoe het “daar” is. En zorg a.u.b. dat ik het snap, dat ik weet dat jíj het bent.
Een paar dagen later lopen we s’avonds een rondje om een meer. We zien bootjes liggen en dat brengt mij op het idee om te gaan varen. Maar bij nadere inspectie blijken de bootjes oud en lek. Gelukkig zijn er nog andere meren in de buurt. De volgende dag, 15 km verderop staan we om 9.30 uur bij een meer. Geen kip te bekennen. Alle bootjes zijn nog voor ons.

Mijn man zegt, kom we huren een roeiboot.
En daar gaan we. In de serene stilte van de ochtend roeit mijn man het meer op. Het is heerlijk weer. Na een poosje vraag ik, mag ik ook eens roeien. Mijn man geeft de roeispanen over. En ik maak twee slagen. Wat er dan in mijn gevoelsleven gebeurt is Magisch. Door het maken van die roeibeweging in het spiegelstille water valt met die beweging letterlijk álles van mij af. Ik kom in een gevoel van alleen maar ZIJN en Onvoorwaardelijke Liefde. Het is zo heerlijk licht, ik ben in een staat van zijn die in aardse woorden bijna niet te beschrijven valt. Gelukzaligheid. Al die aardse bijgevoelens zoals, ik moet nog veel, schuldgevoel, niet goed genoeg zijn, voldoen aan verwachtingen. Het is volledig weg. Een volkomen vrij en geliefd zijn zonder ballast. Onaards. Ik ben even in een andere dimensie. Mag er een glimp van voelen. 
En ineens weet ik het, dit is het ANTWOORD van mijn VADER. In deze dimensie bevindt hij zich.

Mijn vader was een Roeier.

Terug naar Verhalen

Lees ook:
Ik kom mijn kind halen
L’important c'est la Rose
Joodse kinderzielen naar het licht